Queensland Government
Department of Housing and Public Works

Ole tele o fa’ai’uga na faia e le Matagaluega mo Komiuniti (Auaunaga tauifale ma Ē e Leai ni fale e nonofo ai/ Housing and Homelessness Services) e tusa ai ma auaunaga mo fale e nonofo ai e mafai ona tagi pe apili iai. Ae peita’i, ae e le’i faia sau apili, talanoa muamua ise tagata ofisa mai ile Ofisa ole Auaunaga tauifale ma Ē e Leai ni fale e nonofo ai, o loo lata ane ia te oe, ile mafua’aga ma le filifiliga ua e naunau e apili ai. A e le malie ile i’uga o lenei talanoaga, e mafai ona e apili le faai’uga e ala i faiga masani o apili.

E tatau ona e apili ae e le’i uma le 28 aso mai ile taimi na maua ai se faai’uga.

Ae peita’i, a iai ni tulaga faapitoa, ole a taliaina apili pe a uma lea taimi. E leai se totogi mo le faia ose apili, ma e teu puipuia faamatalaga o iai.

Ina ia faia se apili, e tatau ona e tusia auiliili mai au popolega i luga ole Pepa Faatumu mo Apili, e maua mai soo se tasi o Ofisa Tutotonu o Auaunaga tauifale ma Ē e Leai ni fale e nonofo ai,i Queensland, mai ile vaega Apili o Fale faapea ma le Vaega Iloilo ale matagaluega poo le asiasi ile site initeneti ale matagaluega.

I luga ole pepa faatumu, ole a fesiligia ai oe e faatatau ile fa’ai’uga o loo e apili ai ma le mafua’aga ua e faia ai faapea. E tatau fo’i ona e faapipii mai kopi o pepa e lagolago ai lau mataupu.

A e mana’omia se fesoasoani ile faatumuina o lau pepa talosaga ole apili, e tatau ona e faafesoota’i le tagata faigaluega ale ofisa o Auaunaga i Fautuaga ma Fesoasoani mo tagata nofototogi (Tenant Advice and Advocacy Service) (Qld) (TAASQ) o loo iai i lou pitonuu.

O le a le mea ole a tupu i lau apili?

Ole a avatu lau pepa talosaga ile ofisa o Apili ale matagaluega ma le Vaega Iloilo i Brisbane e lesitala ai le apili. Ole a e mauaina se tusi e faailoa ai ua maua lau apili ae e le’i uma le vaiaso talu ona latou mauaina le talosaga. Ole a iloiloina lau apili e faavae i faamatalaga ua e aumaia i lau tusi talosaga ole apili, ma ole a e maua se tali ae e le’i uma le 28 aso.

A e fia maua ni faamatalaga faaopopo pe o iai ni ou popolega e tusa ai ma faiga o apili, vili ile Apili o Fale faapena le Vaega iloilo ile 300 364 560.

O a ituaiga o filifiliga e tatau ona e apili ai?

  • Agavaa e maua le fesoasoani mo se fale (e aofia ai poo le a le tulaga o e mana’omia ai se fale, aitalafu (loans) aga’i ile bond, ma le mauaina ose fale e nonofo ai mo se taimi umi.
  • Ofoina o fale e nonofo ai (e aofia ai le nofoaga ma le ituaiga ole fale).
  • O fa’ai’uga e faia i lalo ole faiga masani ile tauiloiloina o aitalafu.
  • Faai’uga ale Pulega o faletotogi – ole faatauaina ma le taimi ua fuafua mai e faia ai ni galuega mo le faaleleia ole fale.
  • Ole faamutaina poo le faasalaina o au talosaga.
  • Iloiloga o Lisi –auala na fuafuaina ai le aofa’iga o lau lisi.
  • O faai’uga ale pulega o faletotogi.
  • O feagaiga ile toe totogia ole aitalafu aga’i ile bond, loan ole fale, ose pili ole lisi ua leva o le'i totogia, poo ni pili ona ole tausia ole fale.
  • O faai’uga e faatatau ile siitia atu ile isi fale.

O a mataupu e le mafai ona apili ai?

  • O tulafono ale matagaluega, e iai le lisi totogi poo tulafono ile faasoasoaina o fale.
  • O mataupu o loo taulimaina e le Tulafono mo Tagata Nofototogi ma Fale e Nofototogi ai 2008 poo isi tulafono.
  • O faai’uga e le’i faia e le matagaluega.
  • O faai’uga na faia ile sili atu nai loo le 12 masina ua mavae.
  • O aitalafu e mafai ona apili iai pe a faapea na e talosaga le tagata ofisa i lou vaipanoa e faatumuina sau pepa ‘e iloilo ai le aitalafu’ (‘debt review’).

A e le mautinoa pe mafai ona apili se mataupu, faafesoota’i le Nofoagatutotonu o Auaunaga tauifale ma Ē e Leai ni fale e nonofo ai, poo le Apili o Fale ma le Vaega iloilo o loo lata ane ia te oe.

Apili e fai ile Tulafono (Legislative appeals)

E tolu filifiliga e fai ma faailoaina mai ile tulafono Housing Act 2003. O nei mea ole:

  • Agavaa mo se fale.
  • Ole ituaiga ole fale ua maua.
  • Ole nofoaga o loo iai le fale ua maua.

O apili i nei mataupu e iloiloina ele ‘au Apili Fale ma le Vaega iloilo i apili. O apili e fai ile tulafono ole a iloiloina ta’itasi ina ia vaai pe o ogatasi ma le tulafono faapea gaioiga taufale, ma pe tatau ona suia le filifiliga.

Apili e fai ele Pulega (Administrative Appeals)

O faamatalaga ua e aumaia ole a iloilo e le pule e ‘ese mai ile tagata e masani ona faia le filifiliga. Ole a iloa mai ile pule poo le filifiliga na faia ua o faatasi ma tulaga o tulafono ta’iala ma atonu e nate mafai ona suia ai le filifiliga na faia muamua.

Mo apili e tusa ai ma le tulafono (legislative) ma apili ile pulega (administrative appeals), e mafai ona e talanoaina apili nei ise sui mai i Apili o Fale ma le Vaega Iloilo.

Ua e le malie ile faai’uga ole apili na fai?

A e le malie pea ile fa’ai’uga na maua mai i faiga faa-apili, ma o loo e naunau pea e toe iloilo le mataupu, e mafai ona e faafesoota’ia le:

The Queensland Ombudsman’s Office
Level 17, 53 Albert Street, Brisbane QLD 4000
GPO Box 3314, Brisbane QLD 4001
Tel: 3005 7000 or 1800 068 908

A faapea ole fa’ai’uga e fesoota’i atu i tiute tauave ale matagaluega ose pulega ile fale (landlord) i lalo ole Tulafono o Tagata Nofototogi ma Fale e Nofototogi ai 2008, atonu e te naunau e faafesoota’i le:

The Residential Tenancies Authority
33 Herschel Street, Brisbane
Tel: 1300 366 311

Mo nisi faamatalaga, faafesoota’i:
Housing Appeals and Review Unit
Department of Communities
GPO BOX 806, Brisbane 4001
Tel: 1300 364 560