E faapefea ona totogi lau lisi

E tele auala e totogiina ai lau lisi ina ia mafai ona e filifilia le auala e talafegai mo lou tulaga. O tagata nofototogi ua sainia le Tulaga Feagaiga mo le Nofototogi (State Tenancy Agreement) e tatau ona faamautinoa ua totogia lau lisi.

EasyPay (TotoginaFaigofie)

EasyPay ose auala fa’a-eleteroni e to’esea ai lau peimeni ma totogiina sa’o ile Matagaluega mo Komiuniti -Auaunaga tauifale ma Ē e Leai ni fale e nonofo ai (Department of Communities -Housing and Homelessness Services).

E sefe le taimi ma le malosi ile EasyPay, ma e totogiina ile taimi e tatau ai e tusa lava pe a e alu ise tafaoga pe gasegase fo’i. O lea fuafuaga e pule lava oe pe ‘auai ma e fai fua e aunoa ma se totogi.

E mafai fo’i ona e totogiina se totogi ole fale – rent o loo totoe e le’i uma ona totogi, toe totogi se tupe na fa’aalu e faaleleia ai le fale, aitalafu ole nofototogi na iai muamua, ose faaopoopoga ile lisi, ma peimeni o aitalafu ole bond loan e ala i lea fuafuaga. A suia le totogi o lau lisi, e matou te fautua atu oe e faailoa atu ai e ala ise tusi. Ole a mauaina fo’i e le Centrelink se faasilasilaga faaeleteroni ole suiga na faia ile totogi ole lisi ma ole a amata ai ona to’esea se vaega mai ile aofa’iga fou.

E tolu ituaiga o auala EasyPay e to’esea faaeleteroni ai se vaega tupe:

1. Ole fuafuaga ile to’esea ole Lisi
   • Ole lisi e mafai ona to’esea sa’o mai i peimeni ale Centrelink ona totogi sa’o lea ile vaega o Tautua mo se Fale ile ta’ilua vaiaso. O lenei tautua e le o avanoa mo peimeni o Penefiti o Lafoga a Aiga (Family Tax Benefit).
   • E mafai ona to’esea le lisi mai i isi tagata ole aiga nai loo le tagata e to’atasi. O tagata e ta’ito’atasi e ao ona faatumuina sana Pepa Faataga ole EasyPay (EasyPay Authority Form) ma filifili se aofa’iga e tatau ona to’esea mai i lana peimeni mai le Centrelink.
2. Lisi e to’esea sa’o mai i isi Tautua
   • E mafai ona to’esea sa’o le lisi mai i peimeni ole Matagaluega o Mataupu a Fitafita Tuai (Department of Veteran Affairs) ona totogi sa’o atu lea ile Tautua mo se Fale ile ta’ilua vaiaso.
   • E mafai ona to’esea le lisi mai i isi tagata ole aiga nai loo le tagata e to’atasi. O tagata e ta’ito’atasi e ao ona faatumuina sana Pepa Faataga ole EasyPay ma filifili se aofa’iga e tatau ona to’esea mai i lana peimeni ole Vaega o Fitafita Tuai.
   • O peimeni ole nonogatupe mo le taofia ose fale (Bond loan) e le mafai ona to’esea mai ile fuafuaga lea o le lisi ole fale e to’esea sa’o mai i isi Fuafuaga Tautua.
3. To’esea sa’o mai ise faletupe
   • Ole lisi e mafai ona toese sa’o mai i lau tusitupe o loo ile faletupe, credit union poo se sosaiete o mo fale. O isi teugatupe (accounts), e iai le passbook account, e le faaeleteroni ma e le mafai ona fa’aogaina. A e le mautinoa, e tatau ona e siakiina i lau faletupe.
   • O lenei tautua e maua fua e aunoa ma se tupe e totogia, mai ile Tautua mo se Fale. Ae peita’i, atonu e iai sau pili e faaopopo atu e lau faletupe ona o lea gaioiga, ma se pili faaopopo pe a le lava lau tupe ile tusitupe i lea taimi. Ma e matou te faia fo’i faapea le avatu o sau pili pe a le lava lau tupe ile tusitupe ile taimi na to’ese ai le tupe. E mafai ona e alofia lea tulaga o pili e ala ile faafesoota’i mai o i matou, pe a laititi mai le taimi, ole tasi le aso ae e le’i to’eseina le tupe ina ne’i taofia ai lea gaioiga.
   • E mafai ona to’esea le lisi mai i isi tagata ole aiga nai loo le tagata e to’atasi. O tagata e ta’ito’atasi e ao ona faatumuina sana Pepa Faataga ole EasyPay (EasyPay Authority Form) ma filifili se aofa’iga e tatau ona to’esea mai i lana tusitupe o i le faletupe.

Pe a fa’aoga le tautua EasyPay faamolemole fesili i le Ofisa o Tautua mo se Fale o loo lata ane mo se pepa fa’ataga (authority form).

BPAY

BPAY ose auala e faigofie ma e vave e totogiina ai lau lisi faaeleteroni. E mafai ona e faaaogaina le BPAY pe a o oe ose tagata ua lesitalaina i faiga faapisinisi i luga ole telefoni poo le initeneti ose faletupe o loo ‘auai i nei fuafuaga. E na’o pepa e tolō ai le tupe (debit cards) e taliaina e le BPAY mo le matagaluega. Atonu e pili oe e lau faletupe mo le fa’aogaina ole BPAY.

Ina ia amata ona fa’aoga lenei tautua, vili muamua ile tautua o faigapisinisi i luga ole telefoni (phone banking service) pe log on ile tautua initeneti mo faiga pisinisi (internet banking service) a lou faletupe. Ole a e mana’omia faamatalaga nei:

• Faailoga ole Pili /Biller Code (747337), ma lau
• Numera ole account. Ole numera ole account e te fa’aogaina mo le BPAY o numera e 15 o loo iai i lau Numera ale Tagata E maua Fesoasoani (Customer Reference Number) o loo iai i luga o lau Pepa Peimeni ole Lisi (Rental Payment Card).

A e faia se mea sesē ile fa’aogaina ole BPAY ma e te le mafai ona fa’asa’oina, faafesoota’i lou faletupe. Ole a mana’omia lau numera ole risiti ole gaioiga na fai mo i latou ina ia mafai ona latou fesoasoani ia te oe.

A o iai ni au faafitauli ile fa’aogaina ole BPAY, faamolemole faafesoota’i lou faletupe.

O pepa peimeni (Payment cards)

E mafai ona e fa’aogaina ia pepa peimeni e fai ai peimeni ile Fale Meli a Ausetalia. Ole pepa peimeni ua iai ni faailoga tau-komipiuta (computer encoded) ma faamatalaga e faatatau ia te oe ma le ituaiga o pepa peimeni o loo iai.

Ole pepa peimeni e avatu e tusa ai ma le ituaiga account o loo ia te oe, e pei ole pepa peimeni mo le lisi, ole pepa peimeni mo le totogiina o mea e faaleleia ole fale, ma le pepa peimeni ole bond loan e toe totogi ai lau bond loan.

A e fa’aogaina isi auala o peimeni e totogi ai le lisi, e mafai ona e fa’aoga pea lau pepa peimeni o lisi e faia ai ni peimeni faapitoa.

A leiloa lau pepa peimeni, e mafai ona e fesili mo se isi pepa o peimeni ile ofisa o Tautua mo Fale o lata ane.

Peimeni Fai Faavaitaimi

E mafai ona faia sau fuafuaga ma le faletupe, credit union poo sosaiete e sui ai peimeni ole lisi, totogi ole lisi – rent o loo totoe e le’i uma ona totogi, ma isi aitalafu mai i lau account ile matagaluega. O nei peimeni e mafai ona ave’esea mai ise account e tasi.

O lenei tautua e fai sina taugatā, ma ole tele o taimi, ole a iai se tupe e totogia e le faletupe mo le pili mo taimi uma e sui ane ai le peimeni ole lisi.

Faafesoota’i lou fale tupe e faia ai se fuafuaga o peimeni faavaitaimi.

Siaki poo se money order

E mafai ona e totogiina lau lisi e ala ise siaki poo se money order, faatasi ai ma faamatalaga o lau numera ole account ole lisi, aga’i ile Tautua mo ni Fale.

O lenei auala atonu e taugatā, ma e le o u’unaia lea auala mo peimeni fai masani o lisi ma atonu ole a le toe fa’aauau ona faia ile lumana’i.

Oni siaki poo ni money order e tatau ona avatu ile Matagaluega o Fale Nofototogi ma faatuātusiina aga’i ile:

Finance Services - CSQ
GPO Box 690
Brisbane QLD 4001

O ofisa Tutotonu o Tautua mo ni Fale ma le Tautua mo le Tagata nofototogi e latou te le taliaina ni peimeni ole lisi.

Mo nisi faamatalaga

Faamolemole faafesoota’i le ofisa Auaunaga mo ni Fale o lata ane. E le gata i lea faasino ile Pepa o faamatalaga moni (fact sheet), O lau lisi (Your rent).